Iridium (Ir)
element 77 · Overgangsmetaal · 192.22 u
Elektronen per schil: 2, 8, 18, 32, 15, 2
Iridium is het meest corrosiebestendige metaal dat bekend is en overleeft temperaturen die bijna alles anders vernietigen. Een wereldwijde iridiumlaag in de gesteentelagen markeert het uitsterven van de dinosauriërs.
Een dunne iridiumlaag in 66 miljoen jaar oud gesteente wereldwijd is de vingerafdruk van de asteroïde die de dinosauriërs doodde.
- Atoomnummer
- 77
- Atoommassa
- 192.22 u
- Elektronenconfiguratie
- [Xe] 6s² 4f¹⁴ 5d⁷
- Groep · periode · blok
- 9 · 6 · d
- Oxidatietoestanden
- +3, +4
- Elektronegativiteit
- 2.2 (Pauling)
- Smeltpunt
- 2,446 °C
- Kookpunt
- 4,428 °C
- Dichtheid
- 22.42 g/cm³
- Toestand bij 20 °C
- Vast
- Uiterlijk
- Zilverwit, bros metaal
- Ontdekking
- Smithson Tennant, 1803
Kobaltgroep
Gebruik
- Elektroden van bougies
- Kroezen voor kristalgroei
- Bekleding van thermo-elektrische generatoren in de ruimte
- Vulpenpunten en kompaslagers
Atoomstructuur
Een neutraal iridium-atoom heeft 77 protonen en 77 elektronen. De meest voorkomende isotoop heeft ongeveer 115 neutronen, wat het massagetal 192 oplevert. Verander je het aantal neutronen, dan krijg je een andere isotoop; verander je het aantal protonen, dan krijg je een ander element.
Die elektronen vullen de schillen van binnen naar buiten: 2, 8, 18, 32, 15, 2. In orbitaalnotatie is dat [Xe] 6s² 4f¹⁴ 5d⁷.
3D electron orbitals
See where Iridium's electrons actually are — a cloud of 26,000 points sampled from the probability density |ψ|², not a cartoon of a lobe.
Positie in het periodiek systeem
Het d-blok. Doordat ze meerdere stabiele oxidatietoestanden hebben, geven ze kleurrijke verbindingen, katalytische werking en de sterkte die ze tot de werkmetalen van de industrie maakt.
- Direct erboven: Rodium
- Direct eronder: Meitnerium
- Eén proton minder: Osmium
- Eén proton meer: Platina
Ontdekking en naam
Iridium werd ontdekt door Smithson Tennant in 1803. De naam komt Iris, de Griekse godin van de regenboog.
Ontdek meer
Atoommassa volgens IUPAC/CIAAW; fysische eigenschappen volgens PubChem (Amerikaanse National Library of Medicine). Waarden die nooit gemeten zijn, staan als "niet gemeten", niet als schatting.
Gerelateerde rekenmachines
Veelgestelde vragen
Wat is de atoommassa van iridium?
Het standaard atoomgewicht van iridium is 192.22 u, volgens de Commission on Isotopic Abundances and Atomic Weights van de IUPAC.
Hoeveel protonen, neutronen en elektronen heeft iridium?
Iridium heeft 77 protonen, want het atoomnummer is precies het aantal protonen en dat is wat een atoom tot iridium maakt. Een neutraal atoom heeft evenveel elektronen, 77. Het aantal neutronen hangt af van de isotoop; de meest voorkomende heeft er ongeveer 115, want 192 − 77 = 115.
Wat is de elektronenconfiguratie van iridium?
De elektronenconfiguratie van iridium is [Xe] 6s² 4f¹⁴ 5d⁷. De elektronen zijn verdeeld 2, 8, 18, 32, 15, 2 over 6 schillen.
Is iridium een metaal?
Ja. Iridium wordt geclassificeerd als overgangsmetaal.
In welke groep en periode staat iridium?
Iridium staat in groep 9 (kobaltgroep), periode 6, in het d-blok. De groep is zijn kolom en de periode zijn rij.
Wat is de lading van iridium?
Iridium vormt gewoonlijk 3+ / 4+-ionen. Over al zijn verbindingen heen vertoont het de oxidatietoestanden +3, +4.
Wat is het smeltpunt van iridium?
Iridium smelt bij 2,446 °C en kookt bij 4,428 °C. Bij kamertemperatuur is het vast.
Waarvoor wordt iridium gebruikt?
Elektroden van bougies, Kroezen voor kristalgroei, Bekleding van thermo-elektrische generatoren in de ruimte, Vulpenpunten en kompaslagers. Iridium is het meest corrosiebestendige metaal dat bekend is en overleeft temperaturen die bijna alles anders vernietigen.
Wie ontdekte iridium en waar komt de naam vandaan?
Iridium werd ontdekt door Smithson Tennant in 1803. De naam komt Iris, de Griekse godin van de regenboog.